Απόσπασμα από τη συνέντευξη του Νόρμαν Μέιλερ στον Θανάση Λάλα.

Δημ.: Ποιο είναι το κόστος της επιτυχίας και ποιο το κέρδος της αποτυχίας;

Ν.Μ.: Καλή ερώτηση. Το κόστος της επιτυχίας έχει πάντα να κάνει με τις καινούριες ασθένειες που πλήττουν το Εγώ του ανθρώπου. Υπάρχουν πολύ λίγοι άνθρωποι που μπορούν να συμβιώσουν με την επιτυχία, επειδή συνήθως η επιτυχία παραμορφώνει όλα όσα ξέρουμε. Μπορεί να αλλάξει τη γνώμη που έχουμε ακόμη και για τον ίδιο μας τον εαυτό, "ταΐζει" τη ματαιοδοξία μας, αλλάζει όλες τις παλιές μας σχέσεις. Παλιοί, πιστοί φίλοι, μπορεί ξαφνικά να γίνουν ακριβοθώρητοι αν ο χαρακτήρας σου δεν είναι και τόσο καλός. Από την άλλη, αν ο χαρακτήρας σου είναι πολύ καλός, τότε περνάς πολύ χρόνο κυνηγώντας μία κάποια αλλαγή του χαρακτήρα σου, διότι δεν προχωράς αντίστοιχα με την επιτυχία.

Γενικώς η επιτυχία δημιουργεί πολλά προβλήματα. Μια τεράστια επιβεβαίωση που σου προσφέρει όμως είναι η επίγνωση ότι τουλάχιστον δεν είσαι αποτυχημένος. Το να γνωρίζει ένας άνθρωπος κάτι τέτοιο είναι πολύ σημαντικό πράγμα.

Τώρα, όσον αφορά την αποτυχία, η καλή της πλευρά είναι ότι πάντα σε διδάσκει τρεις φορές περισσότερα πράγματα απ' ό,τι η επιτυχία. Διότι, αν επιτύχεις, από τα συγχαρητήρια που σου δίνουν οι άλλοι όλη την ώρα, δεν σου μένει χρόνος να συνειδητοποιήσεις τι ακριβώς γίνεται. Αν αποτύχεις, εισπράττεις πολλή κριτική, εισπράττεις πολλά συλλυπητήρια, από τα οποία άλλα είναι ειλικρινή και άλλα ψεύτικα, και έχεις την ευκαιρία να κοιτάξεις μέσα σου και να προσπαθήσεις να δεις τι έφταιξε.

Θα έλεγα ότι για έναν δυνατό άνθρωπο η αποτυχία έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από την επιτυχία. Για έναν αδύναμο άνθρωπο και τα δύο είναι σκέτη καταστροφή.

Πηγή: BHMAgazino, τεύχος 203